piątek, 15 marca 2013

Górnośląskie bramy i wieże bramne - cz. I.

Prudnik - lata 30-te XX wieku.

Głuchołazy - lata 30-te XX wieku.

Biała - lata 30-te XX wieku.

Grodków - lata 30-te XX wieku.

czwartek, 14 marca 2013

Grupa Destrukcyjna "Wawelberga"

Oddział Dywersyjny kpt. Tadeusza Puszczyńskiego ps. Wawelberg w III Powstaniu Śląskim. Fotografia wykonana w Pyskowicach w końcu czerwca 1921. Siedzą od lewej: 2 Stefan Mańkowski (z odkrytą głową), 3 Michał Kaczorowski (w czapce), 4. Tadeusz Puszczyński (w kapeluszu). Stoją w I rzędzie od lewej: 1 Stanisław Sachs (z latarką na piersi), 2 Tadeusz de Nissau, 4 Bogdan de Nissau. Stoją w I rzędzie od prawej: 4 Stanisław Baczyński (w czapce nieco wyższy), 5 Dobiesław Damięcki (z rozwichrzoną czupryną). W II rzędzie od lewej 4 Stanisław Dubois (daszek czapki obrócony w lewo), W II rzędzie od prawej: Kazimierz Kuszel (z papierosem), W III rzędzie od lewej 5 Stanisław Leśniewski.

----------------------------------------------

Grupa Destrukcyjna "Wawelberga" – zespoły dywersyjne prowadzące działania specjalne, zorganizowane przez Oddział II Sztabu Generalnego WP, działające na rzecz III powstania śląskiego (3 maja - 5 lipca 1921). Pierwsza w RP formacja wojskowa działań specjalnych. Po wybuchu powstania grupa podlegała bezpośrednio Wodzowi Naczelnemu ppłk. Maciejowi Mielżyńskiemu, a następnie Kazimierzowi Zenktellerowi. Nazwa grupy pochodziła od pseudonimu dowódcy grupy kpt. Tadeusza Puszczyńskiego "Wawelberg".
Po wybuchu powstania 5 i 6 maja oddziały brały udział m.in. w walkach o Strzelce Opolskie; od 7 maja opuściły linię frontu dokonując reorganizacji pod nazwą "Grupa Destrukcyjna Wawelberga". Grupę zasilili wówczas ochotnicy - studenci z warszawskich uczelni z ZNMS oraz małoletni z Korpusu Kadetów ze Lwowa i Modlina, którzy uciekli do powstania. Grupa liczyła wówczas ok. 130 żołnierzy, w tym 23 oficerów i podchorążych. W końcu maja 1921 grupa składała się z następujących oddziałów:
Podgrupa destrukcyjna "Wschód" - dowódca por. Dobiesław Damięcki "Damian". W jej skład wchodziły trzy oddziały: pchor. Tadeusza Meissnera, por. Stanisława Czapskiego i pchor. Stanisława Glińskiego;
Podgrupa destrukcyjna "Północ" - dowódca ppor. Lucjan Miładowski. W jej skład wchodziły trzy oddziały: por. Henryka Kurkowskiego, pchor. Stanisława Pelca i ppor. Lucjana Miładowskiego.
Podgrupa destrukcyjna "Południe" - dowódca por. Stanisław Baczyński "Wagner". W jej skład wchodziły trzy oddziały: pchor. Janusza Meissnera "Orski", ppor. Stanisława Machnickiego i por. Stanisława Baczyńskiego.
rezerwa - dowódca por. Witold Strzelczyk-Łukasiński "Szaleniec". W jej składzie był jeden oddział pchor. Józefa Sibery.
Oddziały brały udział w walkach obronnych w maju i czerwcu 1921. W połowie czerwca oddziały zostały wycofane z frontu. Naczelna Komenda Wojsk Powstańczych postanowiła o utworzeniu specjalnej grupy szturmowej z dotychczasowego oddziału destrukcyjnego i dwóch batalionów odwodowych. Dowództwo oddziału "Grupa Konrada Wawelberga" objął kpt. Tadeusz Puszczyński. Oddział ten już nie wziął udziału w walkach i zakończył działalność w lipcu 1921.




Dowódcy z Grupy Destrukcyjnej Konrada Wawelberga. Stoją od lewej: Wacław Wardaszko, trzeci - Stanisław Baczyński, piąty - Dobiesław Damięcki, szósty - Tadeusz Meissner, dziesiąty - Janusz Meissner (III Powstanie Śląskie).

poniedziałek, 11 marca 2013

Powstańcza Galeria - cz. I.

Grupa powstańców (III Powstanie).


Grupa powstańców z Ujazdu (III Powstanie?).
 

Konny łącznik powstańców.


Oddział powstańców podczas postoju w lesie (III Powstanie?)

piątek, 8 marca 2013

Górnośląskie pejzaże Ernsta Knippla

Szarlej - Piekary Śląskie (ok 1840 r.). 
Rys. E. Knippel.

 Królewska Huta (Chorzów) ok. 1840 r.
Rys. E. Knippel.

 Kluczbork ok. 1840 r.
Rys. E. Knippel.

Katowice ok. 1840 r.
Rys. E. Knippel

Mieszko II Otyły

Pieczęć konna Mieszka II Otyłego z 1245 r.



Mieszko II Otyły (ur. ok. 1220, zm. 18 lub 22 października 1246) – książę opolsko-raciborski w latach 1230-1246 (samodzielne rządy od 1239 roku, w latach 1234-1239 przeniesiony przez Henryka I Brodatego do Kalisza).
Mieszko II Otyły był najstarszym synem Kazimierza I, księcia opolsko-raciborskiego, i nieznanego pochodzenia księżnej Wioli (być może pochodziła z Bułgarii). W chwili śmierci ojca w 1229 lub 1230 r. Mieszko i jego młodszy brat Władysław nie osiągnęli jeszcze pełnoletności, w związku z czym opiekę prawną przejął na nimi książę śląski Henryk I Brodaty oraz matka Wiola. W 1238 r. Henryk Brodaty zmarł i opiekę na książętami opolsko-raciborskimi przejął jego syn Henryk II Pobożny. Już na progu swojego panowania musiał on uznać pretensje Mieszka II do dzielnicy ojcowskiej. Nie wiadomo dokładnie, kiedy Mieszko II przejął samodzielne rządy, stało się to zapewne pod koniec 1238 lub na początku roku następnego (rok 1239 jest bardziej prawdopodobny). Jedną z pierwszych decyzji politycznych Mieszka II był ślub (choć z pewnością zawarty w porozumieniu z Henrykiem Pobożnym) z córką księcia mazowieckiego Konrada Judytą, co umożliwiło księciu opolsko-raciborskiemu na większą samodzielność w rządach.
Spokojnie zapowiadające się rządy Mieszka II zostały brutalnie przerwane przez najazd Mongołów na początku 1241 r. W przeciwieństwie do księcia sandomierskiego Bolesława Wstydliwego, Mieszko nie zamierzał oddać księstwa na pastwę wrogów i stawił im czoło. W marcu 1241 pod Raciborzem udało mu się zaskoczyć i rozbić jeden z oddziałów mongolskich u przeprawy przez Odrę, co dało Henrykowi II więcej czasu na zorganizowanie obrony. Rozprawy z głównymi siłami Mieszko II jednak nie ryzykował i w ślad za księciem śląskim wycofał się do Legnicy. Rozegrana nieopodal grodu bitwa zakończyła się całkowitą klęską wojsk chrześcijańskich, a jedną z jej podstawowych przyczyn była ucieczka hufca opolskiego dowodzonego osobiście przez Mieszka II Otyłego w decydującym momencie starcia. W swoim księstwie Mieszko II pojawił się już zapewne w maju 1241 r. i rozpoczął odbudowę spustoszonych przez wojska mongolskie terytoriów. W 1241 r. za pełnoletniego został uznany Władysław, jednak księstwo opolsko-raciborskie uniknęło podziału, gdyż młodszy syn Kazimierza I zadowolił się uzyskanym od Henryk II Pobożnego księstwem kaliskim.
W 1243 r. Mieszko II zaangażował się w zbrojne poparcie swojego teścia Konrada mazowieckiego w walce o tron krakowski. Współpraca przyniosła wymierne korzyści dopiero trzy lata później w postaci przyłączonego grodu w Lelowie. Rychła śmierć Mieszka II nie pozwoliła jednak trwale związać tej ziemi z Opolszczyzną.
W polityce wewnętrznej Mieszko II Otyły starał się (bez większych sukcesów) kontynuować politykę ojca w rozprzestrzenianiem osadnictwa na prawie niemieckim. Szczególną opieką księcia cieszyły się zakony rycerskie, zwłaszcza joannici i Krzyżacy, którym zapisał na Górnym Śląsku dużej wartości posiadłości.
Mieszko II Otyły, jak wskazuje na to jego przydomek, nie cieszył się dobrym zdrowiem. Umarł zaledwie w wieku dwudziestu kilku lat 18 lub 22 października 1246 zapisując w testamencie wszystkie swoje posiadłości bratu Władysławowi. Z małżeństwa z Judytą mazowiecką nie dochował się potomstwa.


czwartek, 7 marca 2013

Głubczyce i Kluczbork.

Ratusz w Głubczycach (lata 30-te XX wieku).

Głubczyce - fontanna w parku (lata 30-te XX wieku).

Ratusz w Kluczborku (lata 30-te XX wieku).

Kluczbork - widok na kościół (lata 30-te XX wieku).

niedziela, 3 marca 2013

Józefa Bramowska

Senator Józefa Bramowska w stroju regionalnym.


Józefa Bramowska urodziła się 10 marca 1860 w  Żyglinie (pow. Tarnowskie Góry). Zmarła 24 października 1942, również w Żyglinie. Pochowana na tamtejszym cmentarzu. Jej ojcem był Piotr Batsch, miejscowy rolnik, a matką Barbara z d. Przybyłek. Po ukończeniu szkoły powszechnej wyszła za mąż za Piotra Bramowskiego. Dochowali się 5 synów.
W 1909 roku założyła Towarzystwo Kobiet w Żyglinie. Jego oficjalnym celem była działalność dobroczynna. W praktyce Towarzystwo propagowała czytelnictwo polskich gazet i książek, oraz poznawanie polskiej kultury i historii. W 1914 roku, została aresztowana za wygłoszenie patriotycznej mowy na wiecu kobiet polskich w Bytomiu, gdzie występowała jako przedstawicielka Żyglina.
Po zakończeniu I Wojny Światowej reaktywowała Towarzystwo Kobiet, tym razem pod nazwą Towarzystwa Polek. Tworzyła struktury tej organizacji we wszystkich miejscowościach powiatu tarnogórskiego. W 1920 roku była organizatorką i przewodniczącą pierwszego powiatowego Zjazdu Polek w Tarnowskich Górach. Rok później jako delegatka powiatu tarnogórskiego uczestniczyła w Sejmiku Towarzystwa Polek w Gliwicach.  
Za swoją działalność na rzecz przyłączenia Górnego Śląska do Polski Józefa Bramowska została aresztowana w 1919 roku i osadzona w więzieniu w Tarnowskich Górach. Była też jednym z najaktywniejszych działaczy polskiej akcji plebiscytowej, przez co kilkakrotnie stała się celem napadów niemieckich bojówek. W trakcie przygotowań do III Powstania w żyglińskim domu Bramowskich znajdował się magazyn broni.
W okresie międzywojennym Józefa Bramowska nadal czynnie działała w organizacjach kobiecych. Została min. wybrana do Zarządu Głównego Towarzystwa Polek. Od 1928 roku pełniła również funkcję Przewodniczącej Kobiet Śląska. W tym samym roku została wybrana do Senatu Rzeczypospolitej. Kolejny raz otrzymała mandat w 1935 r.
Dzięki swojej aktywności i wielkiemu doświadczeniu była postacią znaną wśród aktywistek ruchów kobiecych w zachodniej Europie (zwłaszcza we Francji). Przewodnicząca I Posiedzenia Kobiet we wschodniej Francji, Markiza de Loys - Chandieu tak pisała w posłaniu przesłanym  Pani Senator J. Bramowskiej:
"My, kobiety alzackie dziękujemy Pani Bramowskiej za jej wyrazy sympatii i za jej pouczenia, będące wynikiem długoletniego doświadczenia. Słowa jej przyszły do nas w chwili, gdy podjęłyśmy się wielkiego wysiłku, by zgromadzić wszyskie kobiety wschodniej Francji celem zorganizowania dnia kobiet dla zdobycia cywilnych i politycznych praw dla kobiety. Obyśmy mogly, idąc za przykładem wielkiej Polski walczyć bez załamania się o prawa kobiet i Ojczyzny!"
Mimo podeszłego wieku senator Bramowska była osobą niezwykle aktywną, czynnie uczestniczącą w wielu ważnych wydarzeniach. Za swoją działalność została odznaczona min. Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Oficerskim Orderu Polonia Restituta i Srebrnym Krzyżem Zasługi. Po niemieckiej agresji na Polskę w połowie września 1939 roku znalazła się we Lwowie, gdzie po wejściu Armii Radzieckiej ukryła wszystkie swoje dokumenty. 29 września powróciła do Żyglina, chociaż znajdowała się na niemieckiej liście proskrypcyjnej polskich działaczy. Od wywiezienia do obozu koncentracyjnego uratował ją podeszły wiek i zły stan zdrowia. Józefa Bramowska zmarła w Żyglinie 24 października 1942 r. Pochowano ją na miejscowym cmentarzu. 

Obchody w Katowicach w 15 rocznicę wybuchu III Powstania Śląskiego (2 maja 1936 r.). Weterani powstania styczniowego przybyli na uroczystości. Widoczni m.in.: Maria Fabianowska (stoi w środku z kwiatami), Adam Wojciechowski (2. z lewej). W stroju regionalnym senator Józefa Bramowska.


----------------------------------------------------