piątek, 15 marca 2013

Związek Towarzystw Polek

Towarzystwo Polek w Katowicach. 
Zjazd z okazji XX-lecia istnienia Towarzystwa
(czerwiec 1939 r.).


Związek Towarzystw Polek (ZTP) - polska patriotyczno-narodowa, górnośląska organizacja kobieca założona w marcu 1914 roku.
Założycielką ZTP była Janina Omańkowska, późniejsza wielokrotna przewodnicząca Związku. Do listopada 1918 roku organizacja funkcjonowała pod nazwą Związek Towarzystw Kobiecych. Członkinie ZTP uczestniczyły we wszystkich Powstaniach Śląskich, również z bronią w ręku. Związkowczynie agitowały wśród kobiet na rzecz kandydowania i głosowania na stronę polską w wyborach do rad gminnych, które odbyły się 9 listopada 1919 roku. Mandat radnych uzyskały m.in. takie członkinie Związku jak Anna Beniszowa, Franciszka Koraszewska i Aleksandra Szyperska. W latach 20. działalność organizacji obejmowała górnośląską część województwa śląskiego. Szacuje się, że przed plebiscytem na Górnym Śląsku w 1921 roku liczba członkiń wynosiła od 35 tys. do 50 tys. Gazetą ZTP był "Głos Polek".
W wyniku plebiscytu część kół ZTP znalazła się po stronie niemieckiej, a ich działalność zakończyła się w związku z silnymi represjami politycznymi. Członkinie ZTP, które opowiedziały się za przynależnością obszaru plebiscytowego do państwa niemieckiego zostały wykluczone z organizacji. W roku 1927 ZTP zrzeszał 10 tys. członkiń w 110 kołach. Dziewczęta i młode kobiety organizowały się w sekcjach Towarzystwa Młodych Polek. Najbardziej znanymi członkiniami ZTP były posłanka na Sejm Halina Stęślicka i Elżbieta Korfanty, zastępczyni przewodniczącej w latach 1922-1927.
Członkiniami ZTP były zarówno rodowite Górnoślązaczki (należące głównie do warstwy chłopskiej, robotniczej i drobnomieszczańskiej) jak i kobiety napływowe (wywodzące się głównie z inteligencji). Znacząca część członkiń ZTP sympatyzowała z chrześcijańską demokracją. Po przewrocie majowym doszło do rozłamu organizacji na związany z chadecją Związek Katolickich Towarzystw Polek (ZKTP) i sanacyjne Towarzystwo Polek (TP).
W latach 30. TP była najsilniejszą kobiecą organizacją w województwie śląskim. TP nawiązała ścisłą współpracę ze Związkiem Pracy Obywatelskiej Kobiet, by później kontynuować działalność jako filia ZPOK.


Towarzystwo Polek w Katowicach .  
Zjazd z okazji XX-lecia istnienia Towarzystwa 
(czerwiec 1939 r.).



Towarzystwo Młodych Polek - X-lecie Towarzystwa podczas zjazdu w Katowicach (10 października 1937 r.). Prezydium zjazdu na scenie Teatru Miejskiego. Widoczne m.in.: przewodnicząca Towarzystwa Maria Tomczakówna, Józefa Bramowska z Tarnowskich Gór, Matuszewska z Warszawy.



Towarzystwo Młodych Polek - X-lecie Towarzystwa podczas zjazdu w Katowicach (10 października 1937 r.). Przewodnicząca Towarzystwa Maria Tomczakówna składa wieniec na Grobie Nieznanego Powstańca Śląskiego. 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz